ബെംഗളൂരു: ഇന്ത്യയുടെ സിലിക്കൺ വാലി എന്ന് സ്വയം വിശേഷിപ്പിക്കുമ്പോഴും കാൽനടയാത്രക്കാരുടെ ജീവന് ഒട്ടും വില കൽപ്പിക്കാത്ത നഗരമായി ബെംഗളൂരു മാറുന്നു. നഗരത്തിലെ റോഡപകടങ്ങളിൽ മരിക്കുന്നവരിൽ 28 ശതമാനവും കാൽനടയാത്രക്കാരാണെന്ന ഞെട്ടിക്കുന്ന വിവരങ്ങളാണ് പുറത്തുവരുന്നത്. 2025-ൽ മാത്രം 218-ലധികം കാൽനടയാത്രക്കാരാണ് ബെംഗളൂരുവിലെ റോഡുകളിൽ പൊലിഞ്ഞത്. തകർന്നതും, വാഹനങ്ങൾ കൈയേറിയതും, പലയിടത്തും പേരിനുപോലുമില്ലാത്തതുമായ ഫുട്പാത്തുകൾ കാരണം ജനങ്ങൾ തിരക്കേറിയ പ്രധാന റോഡുകളിലൂടെ ജീവൻ പണയം വെച്ച് നടക്കേണ്ടി വരുന്നതാണ് ഈ ദുരന്തങ്ങൾക്ക് പ്രധാന കാരണം.
നഗരത്തിൽ വിവിധ തരത്തിലുള്ള ഫുട്പാത്തുകളുണ്ട്. ഭൂഗർഭ ഓടകളോ മറ്റ് കേബിളുകളോ ഇല്ലാത്തയിടങ്ങളിൽ മഴവെള്ളം മണ്ണിലേക്ക് ഇറങ്ങാൻ പാകത്തിൽ ഇന്റർലോക്ക് ടൈലുകളും കല്ലുകളും പാകിയവയാണ് ഇതിലൊന്ന്. എന്നാൽ, വിജയനഗർ ഉൾപ്പെടെയുള്ള പലയിടങ്ങളിലും ഇത്തരം നല്ല ഫുട്പാത്തുകൾ പൊളിച്ച് കോൺക്രീറ്റ് സ്ലാബുകൾ സ്ഥാപിക്കുകയാണ്. ഓടകൾക്ക് മുകളിൽ സ്ഥാപിക്കുന്ന കല്ലുകൾക്ക് പകരം ഗുണനിലവാരമില്ലാത്ത കോൺക്രീറ്റ് സ്ലാബുകൾ വെക്കുന്നതാണ് ഇവ പെട്ടെന്ന് തകരാൻ കാരണം. കൃത്യമായ ഡിസൈൻ മാനദണ്ഡങ്ങൾ ഉണ്ടായിട്ടും എന്തുകൊണ്ടാണ് ഇത്തരം മാറ്റങ്ങൾ വരുത്തുന്നതെന്ന് ആർക്കും വ്യക്തതയില്ല.
പ്രശ്നം ഡിസൈനിലല്ല, നടപ്പാക്കുന്നതിൽ
ഫുട്പാത്ത് നിർമ്മാണത്തിനായി ഗ്രേറ്റർ ബെംഗളൂരു അതോറിറ്റിയും (GBA) വേൾഡ് റിസോഴ്സസ് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ടും (WRI-India) ചേർന്ന് ‘നമ്മ രാസ്തേ കൈപിടി’ എന്ന പേരിൽ കൃത്യമായൊരു മാർഗ്ഗരേഖ തയ്യാറാക്കിയിട്ടുണ്ട്. വനംവകുപ്പിലെയും കോർപ്പറേഷനുകളിലെയും എഞ്ചിനീയർമാർക്ക് ഇതിനായി പരിശീലനവും നൽകുന്നുണ്ട്. എന്നിട്ടും എന്തുകൊണ്ട് മാറ്റങ്ങൾ താഴേത്തട്ടിൽ കാണുന്നില്ല എന്നതിന് ഡബ്ല്യു.ആർ.ഐ പ്രോഗ്രാം മാനേജർ രാജീവ് മാലഗി വ്യക്തമായ കാരണം നൽകുന്നു.
ടെൻഡർ നടപടികൾക്ക് ശേഷം ഡിസൈനുകൾ നേരിട്ട് കരാറുകാർക്കാണ് നൽകുന്നത്. എഞ്ചിനീയർമാർ മികച്ച ഡിസൈൻ നൽകിയാലും കരാറുകാർ പഴയ രീതികളിൽ തന്നെ നിർമ്മാണം തുടരുന്നു. വീൽചെയറുകൾക്കായുള്ള റാമ്പുകൾ ഒഴിവാക്കുക, കുറ്റമറ്റ രീതിയിൽ ബോലാർഡുകൾ (Bollards) സ്ഥാപിക്കാതിരിക്കുക (ഇതുമൂലം ഇരുചക്രവാഹനങ്ങൾ ഫുട്പാത്തിലൂടെ ഓടിക്കുന്നു) എന്നിവയാണ് കരാറുകാരുടെ പ്രധാന വീഴ്ചകൾ. കൂടാതെ, നിർമ്മാണ സ്ഥലങ്ങളിൽ നിരന്തരമായ മേൽനോട്ടം വഹിക്കാൻ ജി.ബി.എയ്ക്ക് ആവശ്യത്തിന് എഞ്ചിനീയർമാരുമില്ല.
പരിഹാരമായി ‘അർബൻ ഡിസൈൻ സെല്ലുകൾ’
ഈ പ്രതിസന്ധി മറികടക്കാൻ നഗരത്തിലെ ഓരോ കോർപ്പറേഷനിലും അർബൻ ഡിസൈനർമാർ, പ്ലാനർമാർ, ട്രാൻസ്പോർട്ട് പ്ലാനർമാർ എന്നിവരടങ്ങുന്ന ‘അർബൻ ഡിസൈൻ സെല്ലുകൾ’ രൂപീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്. മുൻപ് എഞ്ചിനീയർമാർ 15 ദിവസത്തിലൊരിക്കൽ മാത്രം സന്ദർശിച്ചിരുന്ന സ്ഥലങ്ങളിൽ, ഈ സെല്ലിലെ ഉദ്യോഗസ്ഥർ രണ്ട്-മൂന്ന് ദിവസത്തിനുള്ളിൽ സന്ദർശനം നടത്തി നിർമ്മാണത്തിലെ പിഴവുകൾ തുടക്കത്തിൽ തന്നെ തിരുത്തുന്നു. കമ്മീഷണർമാരുടെ സാങ്കേതിക സഹായികളായി ഈ സെല്ലുകൾ മികച്ച രീതിയിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ടെന്ന് ബെംഗളൂരു നോർത്ത് സിറ്റി കോർപ്പറേഷൻ കമ്മീഷണർ സുനിൽ കുമാർ പൊമ്മല വ്യക്തമാക്കുന്നു.
ഉത്തരവാദിത്തമില്ലായ്മയും അശാസ്ത്രീയ നിർമ്മാണവും
ഫുട്പാത്തുകളുടെ ഗുണനിലവാരം അളക്കാൻ നഗരത്തിൽ കൃത്യമായ മാനദണ്ഡങ്ങളോ ഓഡിറ്റിംഗോ നിലവിലില്ല. ഫുട്പാത്തുകളിൽ നിൽക്കുന്ന ഉണങ്ങിയ മരത്തടികൾ മറ്റൊരു വലിയ പ്രശ്നമാണ്. കരാറുകാർ ഈ മരങ്ങളുടെ വേരുകളോ തടിയോ നീക്കം ചെയ്യാതെ അതിനു മുകളിൽ മണ്ണും സിമന്റും നിറച്ച് ടൈലുകൾ പാകുന്നു. കാലപ്പഴക്കത്തിൽ ഈ ജൈവാവശിഷ്ടങ്ങൾ മണ്ണിനടിയിൽ കിടന്ന് ജീർണ്ണിക്കുമ്പോൾ മുകളിലുള്ള ടൈലുകളും സ്ലാബുകളും തകർന്ന് ഫുട്പാത്ത് അപകടാവസ്ഥയിലാകുന്നു.
മറ്റൊരു പ്രധാന പരാതി, ഓടകൾ വൃത്തിയാക്കുന്ന കരാറുകാർ അതിലെ ചെളി വാരി ഫുട്പാത്തിലും റോഡിലുമായി ഉപേക്ഷിക്കുന്നു എന്നതാണ്. അടുത്ത മഴ പെയ്യുമ്പോൾ ഈ ചെളി വീണ്ടും ഓടകളിലേക്ക് തന്നെ ഒലിച്ചിറങ്ങും. ആധുനിക സൌകര്യങ്ങളുള്ള വാഹനങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് ചെളി നേരിട്ട് നീക്കം ചെയ്യാത്തതാണ് ഇതിന് കാരണം. കൂടാതെ, നിർമ്മാണം കഴിഞ്ഞാൽ ഫുട്പാത്ത് പരിപാലിക്കാൻ പ്രത്യേക കരാറുകൾ ഇല്ലാത്തതും വലിയൊരു പോരായ്മയാണ്.
നിയമപരമായ പരിഹാരം അത്യാവശ്യം
“ഫുട്പാത്ത് നിർമ്മാണ നിയമങ്ങൾ നിയമപരമായി നിർബന്ധമാക്കാത്തടത്തോളം കാലം ആർക്കും ഇതിൽ ഉത്തരവാദിത്തം ഉണ്ടാകില്ല,” എന്ന് ജനാഗ്രഹയുടെ ഉപകമ്പനിയായ ജന അർബൻ സ്പേസിലെ അസോസിയേറ്റ് മാനേജർ പ്രാവലിക സർവദേവഭട്ല പറയുന്നു. നിലവിൽ പരിഗണനയിലിരിക്കുന്ന ‘ആക്ടീവ് മൊബിലിറ്റി ബിൽ’ (Active Mobility Bill) നിയമമായാൽ മാത്രമേ ഇതിനൊരു ശാശ്വത പരിഹാരമാകൂ. റോഡിൽ കാൽനടയാത്രക്കാർക്കും തുല്യ അവകാശമുണ്ടെന്ന് പ്രഖ്യാപിക്കുന്ന ഈ നിയമം പാസാക്കുന്ന ഇന്ത്യയിലെ ആദ്യ സംസ്ഥാനമായി കർണാടക മാറാൻ സാധ്യതയുണ്ട്.
പ്രതീക്ഷയേകി പുതിയ ബജറ്റ്
നടപ്പു സാമ്പത്തിക വർഷത്തെ ബജറ്റിൽ ഫുട്പാത്ത് വികസനത്തിനായി വലിയ തുകയാണ് നീക്കിവെച്ചിരിക്കുന്നത്. ബെംഗളൂരു നോർത്ത് കോർപ്പറേഷൻ 1,000 കിലോമീറ്ററും, വെസ്റ്റ് കോർപ്പറേഷൻ 500 കിലോമീറ്ററും ഫുട്പാത്തുകൾ ജനസൗഹൃദമാക്കുമെന്ന് പ്രഖ്യാപിച്ചിട്ടുണ്ട്. നോർത്ത് കോർപ്പറേഷൻ ഓരോ വാർഡിനും 25 ലക്ഷം രൂപ വീതം ഇതിനായി മാറ്റിവെച്ചു. മൊത്തത്തിൽ നഗരത്തിലെ 369 വാർഡുകളിലായി 1,000 കോടിയോളം രൂപ ചെറുകിട ജോലികൾക്കായി വകയിരുത്തിയിട്ടുണ്ട്. ഫണ്ടുകൾ ലഭ്യമാണെങ്കിലും, ഫുട്പാത്തുകൾ സുരക്ഷിതമായി നിലനിർത്താൻ കോർപ്പറേഷൻ അധികൃതരുടെ ശക്തമായ രാഷ്ട്രീയ ഇച്ഛാശക്തിയാണ് ഇനി ഉണ്ടാകേണ്ടത്.
